Ḓivhazwakale na Mvelele · Ḓivhazwakale · Muthu · minithi dza 7

Blaise Pascal: Lungano lwa Vhili ḽa Rulete

Muḓivhi wa mathematiki ane nga u ḓowelea a ṋewa vhuḓifhinduleli ha vhili, we a vha a tshi khou lingedza u fhaṱa tshiṅwe tshithu.

Phindulo pfufhi

Pascal (1623–1662) o ita zwitenzhelo nga zwishumiswa zwa u tshimbila tshothe kha miṅwaha ya vhu-1650. Vhili ḽi monaho ḽi si na u kwashana hu ambiwaho uri ndi ḽawe ndi tshikolodo tshi pfalaho tsha rotara ya rulete; zwa u ri ndi ḽawe ndi zwa sialala, a zwo ngo ṅwalwa.

o bebwa
1623, Clermont
mushumo wa khonadzeo
1654, na Fermat
o lovha
1662, Paris
vhili
zwa sialala

Muḓivhi wa mathematiki

Pascal worked on geometry, mechanical calculation and pressure as well as probabilitymathematikiKhonadzeoKhonadzeo ya mvelelo, u bva kha 0 u ya kha 1 kana 0% u ya kha 100%. Nomboro nthihi: 1/37 = 2.70%.Vhalani zwoṱhe →. His exchange with Fermat in 1654 is an important milestone in the study of games of chance. Earlier writers had also considered gambling problems, so calling him the sole inventor of probability would go too far.

Mutambo wo dzhiwaho nga vhukati u sia tshelede ya bete ine ya fanela u kovhekanywa: thaidzo ye Pascal na Fermat vha i tandulula.

Naa ho vha na mutshini wa rulete wa Blaise Pascal?

The often-repeated story connects a spinning-wheel experiment with the later casino game. The sources linked here establish Pascal’s mathematical work, but do not document that chain of invention. A plausible mechanical resemblance is not evidence that one device directly became another.

zwi ambiwahovhuṱanzi
Pascal o fhaṱa vhili ḽi monaho ḽi sa kwashani nga maanḓamaṅwalwa a tshifhinga tshawe nga ha zwitenzhelo zwawe zwa u tshimbila tshothe; zwi a konadzea
vhili iḽo ḽo vha rotara ya ruletea hu na tshiko tsha mathomo; zwi wanala kha ḓivhazwakale dza ḓana ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha
Pascal o sika mapa wa tafulahai; mapa u bva kha biribi na hoca
Pascal o thea mathematiki ine rulete ya ḓitika ngayoee; maḽeḓere a 1654 nga ha ndeme yo lavhelelwaho

Khonadzeo, nga maipfi awe na aṋu

Maḽeḓere a 1654 a ambi nga ha rulete, ye ya vha i sa athu u vha hone. A vhudzisa uri: vhatambi vhavhili vha ṱoḓa mapointi mararu uri vha kunde tshelede yoṱhe; vha ima kha 2–1; tshelede i fanela u kovhekanywa hani? Phindulo ya Pascal i shumisa zwine ṋamusi ra zwi vhidza ndeme yo lavhelelwaho i re na nyimele, na nḓila ya u humela murahu i tsela kha muri wa zwoṱhe zwi nga bvela phanḓa. Huygens o vhala maḽeḓere eneo nahone nga 1657 a gandisa bugu ya u thoma ya u funza nga ha ndeme yo lavhelelwaho. Ipfi “expectation” ndi ḽawe.

zwine zwa nga bvela phanḓatshipiḓa tsha phothi tsha ane a khou rangela
ane a khou rangela u kunda phoinde i tevhelahopistole dza 64
muṅwe mutambi u kunda phoinde i tevhelaho; zwikoro zwi vha 2–2pistole dza 32 sa ndeme yo linganaho musi zwikoro zwi tshi lingana
tshivhalo tsha vhukati tsha zwiimo zwivhili zwi re na khonadzeo i linganahopistole dza 48

Bete ya Pascal

Khanedzano ya Pascal yo ḓivhalesaho nga ha u vhea bete a i ambi nga ha rulete, i amba nga ha Mudzimu: “bete” kha Pensées ine ya dzhia lutendo sa bete i re na mbadelo i sa fheli. Ndi khanedzano ya ndeme yo lavhelelwaho, nahone ndi lwa u thoma muthu a tshi shumisa thyeori ya u dzhia tsheo u tikedza tshiṅwe tshithu. Vhatambi vha rulete vhane vha bula Pascal nga ha vhili vha bula Pascal a si ene; ane a vha wa ndeme ndi we a sumbedza nḓila ya u ṋea mutengo bete.

Zwi mangadzaho

You do not need the invention story to use the mathematics. For a standard straight-up bet on an independent, uniform single-zerovhiliZiroBuli ḽithihi ḽa muvhala wa tala ḽine ḽa sa farwe nga bete ya tshelede i linganaho, ya dazini kana ya kholomu; ndi tshisima tsha mbuelo ya khasino. Ḽi dovha ḽa vhidzwa: ziro nthihi, 0.Vhalani zwoṱhe → wheel, a one-unittsheledeYunitiTshelede ya bete ya mutheo ine sisiṱeme kana mutambi a shuma ngayo. Nyengedzo dza bete dzi ṱalutshedzwa nga dziyuniti uri dzi shume kha tafula iṅwe na iṅwe.Vhalani zwoṱhe → wager has expected net return (35 × 1/37) − (36 × 1/37) = −1/37. That average says nothing certain about the next spin; it explains the disadvantage built into the payouttsheledeMbadeloZwine bete yo kundaho ya humisa, zwi tshi ambiwa sa “X kha 1” nṱha ha tshelede ya bete i humiswaho.Vhalani zwoṱhe →.

Mbudziso

Naa Pascal o vha a tshi gembula?

O vha a tshi tshimbila na vhagembuli ngei Paris mathomoni a miṅwaha ya vhu-1650, ndi zwone zwe zwa ita uri thaidzo ya mapointi i mu swikele nga Chevalier de Méré. A hu na ṅwalo ḽa uri o tamba nga tshelede nga maanḓa.

Ndi ngani ḓivhazwakale nnzhi dza rulete dzi tshi anetshela nga ha vhili ḽa rulete ḽa Blaise Pascal?

Ngauri ndi ngano yavhuḓi nahone vhaṱuṱuwedzi vha dzikhasino vha ḓana ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha vho vha vha tshi i funa. I dovholoweni ni tshi khou ṋea tshiko.

Zwa u sea

O sumbedza uri a ni nga wani tshithu nga u sa ṋea tshithu. Nga murahu muṅwe a fhaṱa khasino khazwo.

O sumbedza uri a ni nga wani tshithu nga u sa ṋea tshithu. Nga murahu muṅwe a fhaṱa khasino khazwo.

Zwiko

  1. Pascal, B. & Fermat, P. Correspondence on the problem of points. https://sidoli.w.waseda.jp/Pascal_Fermat_correspondence_1654.pdf
  2. Huygens, C. De Ratiociniis in Ludo Aleae. https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pascal/
tsumbo: ya Yurophu, ziro nthihimaitele ↗zwiko ↗